Pas Greqisë, Shqipëria ka firmosur marrëveshjen për kthimin e borxheve të vjetra për shtetet që kanë qenë pjesë e Federatës Jugosllave. Gjatë ditëve të fundit janë zhvilluar bisedimet mes Tiranës zyrtare dhe përfaqësuesve të vendeve që u krijuan pas shpërbërjes së Jugosllavisë. Mediat sllovene dhe maqedonase njoftojnë se janë firmosur edhe kontrata për ndarjen e borxhit, që arrin në total në 20.7 milionë dollarë. Sipas agjencisë shtetërore të Sllovenisë, “SRT”, borxhi që u trashëgua nga sistemi komunist do të paguhet në dollarë dhe përfshin edhe normën e interesit. E gjithë shuma do të përpjesëtohet mes Serbisë, Kroacisë, Sllovenisë, Maqedonisë, Malit të Zi dhe Kosovës. Mbyllja e bisedimeve me shtetet e ish-Jugosllavisë është pjesë e procesit të bisedimeve me të gjitha vendet që regjimi “Hoxha” u mori borxhe. Mes tyre janë edhe Kina dhe Rusia, të cilat kanë kërkuar vazhdimisht nisjen e bisedimeve për shlyerjen e parave që u morën gati gjysmë dekade më parë nga Tirana zyrtare.
Marrëveshja
Vendet që u krijuan nga ish-Jugosllavia mbyllën bisedimet 2-ditore në Tiranë, me arritjen e një marrëveshjeje në parim me Shqipërinë për shlyerjen e borxhit që i kishte ish-Federatës, në vlerë 20.7 milionë dollarë. Sipas agjencisë “SRT”: “Përfaqësuesi slloven, Rudolf Grabovec, tha se marrëveshja është arritur mbi një raport shkëmbimi 1 me 1 të shlyerjes së borxhit në dollarë dhe përqindje interesi”.
“Bisedimet ishin të suksesshme për të gjitha palët, duke pasur parasysh që secili shtet arrini në përgatitjen e një memorandumi me Shqipërinë”, – tha Gabrovec.
Bisedimet e Tiranës u mbajtën pasi Komiteti për shlyerjen e borxheve arriti në një konsensus në Sarajevë, në takimin e zhvilluar në muajin korrik, në lidhje me shpërndarjen e pasurisë financiare dhe të borxheve që i kanë Jugosllavisë 7 vendet: Shqipëria, Algjeria, Egjipti, Bullgaria, Kamboxhia, India dhe Guineja. Çështja e borxheve të trashëguara nga ndarja e ish-Jugosllavisë është një problem i ndërlikuar edhe mes vetë shteteve që dolën prej saj. Aktualisht ata janë në bisedime për ndarjen e pasurisë dhe sigurimeve shoqërore, pasi shumë prej shteteve të Jugosllavisë së dikurshme nuk përfitojnë pensione vetëm për shkak të mungesës së një marrëveshjeje mes palëve.
Shlyhet Greqia
Vetëm pak javë më parë u bë e ditur shuma prej 48 milionë dollarësh që Shqipëria duhet t’i kthejë Greqisë për borxhet që ia kishte marrë asaj në vitet 1987-1991. Vendimi është marrë në javën e dytë të dhjetorit të vitit të kaluar. Në vendim thuhej vetëm se qeveria shqiptare kishte detyrime të pashlyera ndaj shtetit grek, të krijuara gjatë sistemit komunist. Po ashtu, në vendim thuhet se detyrimet ishin konkretisht ndaj Bankës Kombëtare të Greqisë dhe Organizatës së Sigurimit të Kredive të Eksportit. Sipas Ministrisë së Financave, borxhi është marrë gjatë viteve 1987-1991, kur Shqipëria po kalonte momente të vështira ekonomike, ndërsa sistemit komunist po i vinte fundi.
Shteti ynë i kishte Bankës Kombëtare të Greqisë 7.5 milionë dollarë, ndërsa diferenca i takon Organizatës së Sigurimit të Kredive të Eksportit.
Po ashtu, buxheti i shtetit ka të trashëguar një borxh ndaj Kinës që arrin në 37,2 milionë dollarë. Pjesa më e madhe e këtyre huave janë marrë para vitit 1991, gjatë periudhës kur marrëdhëniet ekonomike mes Shqipërisë dhe Kinës ishin të lidhura ngushtë me njëra-tjetrën. Procedurat për pagimin e borxheve kanë nisur që në vitin 1993, megjithëse edhe sot nuk dihet akoma shifra e saktë e tij. Mes vendeve që shteti shqiptar ka borxhe janë edhe Rusia dhe Zvicra. Kësaj shume i bashkëngjiten edhe borxhet që Shqipëria iu ka marrë shteteve apo institucioneve financiare ndërkombëtare që nga viti 1991 dhe deri më sot. Ato arrijnë në mbi 1.3 miliardë dollarë. Nëse do ti shtojmë edhe borxhin e brendshëm, shuma arrin rreth 4.5 miliardë dollarë, një barrë e rëndë kjo për shtetin tonë të varfër.

Të dhëna statistikore për borxhin e jashtëm

Borxhi shumëpalësh: 1 miliard dollarë
Borxhi dypalësh: 413 milionë dollarë
Klubi i Parisit: 122 milionë euro
Stoku i borxhit të jashtëm: 1 miliardë e 300 milionë euro

Dypalësh: 819,586.010 USD

Greqia: 215,625.500
Italia: 168,140.280
Gjermania: 159,263.840
Japonia: 62,613.950
Kuvajti: 46,219.260
Kina: 37,260.360
Norvegjia: 26,106.740
Koreja: 27,586.690
Turqia: 20,980.640
Hungaria: 14,178.950
Çekia: 10,121.640
Zvicra: 6,663.640
Austria: 5,964.780
Rumania: 5,408.230
Sllovakia: 5,060.820
Suedia: 4,125.000
Spanja: 1,752.010
Maqedonia: 1,160.260
Polonia: 1,250.160
Bullgaria: 103.250